Tin tức > Trang tin Nông nghiệp trong nước
 
 
 
 
Chuỗi giá trị rau: Thành công bước đầu của mô hình hỗ trợ nông dân vùng Tây Bắc gia tăng sinh kế
Ngày đăng: 12/08/2019       Số lượt xem: 148       Người đăng: luungocminh
 


“Sinh kế cộng đồng” là sáng kiến của Central Group Việt Nam, hệ thống siêu thị Big C. Mục tiêu của chương trình nhằm hỗ trợ cho phát triển sản xuất và đa dạng hoá sinh kế cho nhóm các hộ nông dân, ngư dân và các hộ gia đình nghèo sống ở các xã khu vực nông thôn, vùng sâu vùng xa hoặc vùng duyên hải khó khăn và có mức thu nhập dưới 5 triệu VND/tháng. Chương trình được ra mắt vào tháng 3 năm 2018 nhằm góp phần hiện thực hoá mục tiêu của chương trình “ Sáng kiến cộng đồng”. Triển khai chương trình tới các hộ nông dân sẽ giúp họ tiêu thụ các sản phẩm nông sản trong hệ thống siêu thị của Big C Việt Nam.


Nắm được nội dung của chương trình, nhóm cán bộ của Viện Nghiên cứu Rau quả tham gia trong dự án “Cải thiện liên kết giữa thị trường và người sản xuất rau trái vụ vùng Tây Bắc Việt Nam” với nguồn kinh phí của Trung tâm nghiên cứu Nông nghiệp Úc - ACIAR tài trợ đã kết nối với chương trình và thực hiện hỗ trợ cho nhóm nông dân dân tộc H’Mông tại xã Vân Hồ, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La.


Hoạt động hỗ trợ tổ hợp tác (THT) sản xuất và tiêu thụ rau an toàn (RAT) Bó Nhàng (gọi tắt là THT RAT Bó Nhàng), xã Vân Hồ, huyện Vân Hồ, tỉnh Sơn La đã được triển khai từ tháng 4 năm 2018 và THT Bó Nhàng đã bắt đầu thực hiện cung ứng sản phẩm vào hệ thống siêu thị Big C từ tháng 6 năm 2018.

 


Chuyến hàng đầu tiên đã được giao về Hệ thống siêu thị Big C từ tháng 06/2018

 

Sau 1 năm hoạt động, quá trình cung ứng sản phẩm của THT Bó Nhàng đã đạt được một số kết quả bước đầu như số liệu tổng hợp trong bảng dưới đây:


Kết quả hoạt động của THT sản xuất và tiêu thụ RAT Bó Nhàng


Diễn giải

Thời điểm bắt đầu giao

hàng (Tháng 6.2018)

Sau 7 tháng hoạt động

(Tháng 12.2018)

Sau 1 năm hoạt động

(Tính đến tháng 6.2019)

Số lượng thành viên (Hộ)

6

6

12

Diện tích sản xuất rau (Ha)

1,15

1,15

2,2

Khối lượng sản phẩm giao (tấn)

5,152

64,85

123

Doanh thu (1.000 đ)

61.716

716.371

1.304.476

Mức độ đáp ứng đơn hàng (%)

61,45

99,56

83,64

Số chủng loại rau sản xuất

5

6

12


Như vậy, THT Bó Nhàng đã đi vào cung ứng ổn định và có sự gia tăng nhanh chóng về quy mô, doanh thu. Hiện nay, việc cung ứng sản phẩm luôn có sự điều chỉnh đảm bảo đa dạng hơn về chủng loại, đáp ứng yêu cầu tốt hơn về khối lượng và tiêu chuẩn sản phẩm của nhà phân phối. Hoạt động sản xuất và tiêu thụ RAT của các thành viên trong THT đã thu hút các hộ khác trong xã và số hộ tham gia ngày càng tăng về số lượng theo thời gian theo đúng tinh thần ban đầu của THT đã đề ra là tất cả các hộ tham gia trên tinh thần tự nguyện. Bên cạnh việc các hộ trong THT cung ứng rau trái vụ, còn cung ứng rau chính vụ do nhu cầu của nhà phân phối cần đáp ứng những khách hàng đã ăn “quen” rau Vân Hồ mà họ không lựa chọn rau ở vùng đồng bằng khi vào chính vụ mặc dù có sự chênh lệch về giá. Vào những tháng chính vụ (Từ tháng 11 năm 2018 đến tháng 3 năm 2019) lượng hàng đặt thấp song THT vẫn quyết tâm đáp ứng vì họ xác định khi đã tham gia vào chuỗi, nếu không tuân thủ cam kết thì khi vào trái vụ sẽ khó tham gia trở lại. Đồng thời các thành viên trong nhóm luôn bảo nhau tuân thủ các quy định trong sản xuất. Đây là điểm mà các cán bộ dự án tham gia hỗ trợ đánh giá cao nhất khi thấy được ý thức của người nông dân đã được thay đổi.


Ngoài ra, khi có cơ hội về giao hàng tại tổng kho của Big C, tổ trưởng THT (ông Vàng A Sa) đã có cơ hội để tìm hiểu sâu hơn về nhu cầu rau của nhà phân phối và học hỏi từ các nhà cung cấp khác cũng như đã biết tính toán nhiều hơn nên đã chủ động lập kế hoạch gia tăng chủng loại sản phẩm. Đây chính là yếu tố quyết định được việc gia tăng khối lượng sản phẩm trong mỗi lần giao hàng góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của nhóm. Đồng thời, tổ trưởng cũng đã biết kết hợp thu mua thêm các sản phẩm khác ngoài rau như mận cơm, mận hậu từ các thành viên trong THT để cung ứng cho Big C và một số khách hàng ở Hà Nội (tháng 4.2019) nên hiệu quả của một chuyến hàng được nâng cao.

 


Đồ thị về biến động lượng hàng bán được và doanh thu của THT RAT Bó Nhàng trong 13 tháng đầu tiên khi giao hàng cho hệ thống siêu thị Big C

 

Bên cạnh việc chú trọng làm tốt công tác tiêu thụ sản phẩm, từ đầu vụ xuân 2019, THT đã học được kỹ thuật trồng cây giống trong bầu nên sản phẩm sản xuất ra có độ đồng đều hơn, mỗi lứa rau rút ngắn được 7-13 ngày tùy chủng loại rau và năng suất RAT cao hơn. Hiện nay, việc sản xuất cây giống của nhóm được tiến hành tập trung và ngoài ra còn cung cấp cho các hộ ngoài THT.

 


Ươm cây rau giống của THT RAT Bó Nhàng, Vân Hồ, Sơn La

 

Xuất phát từ những lợi ích của việc áp dụng tiến bộ kỹ thuật vào trong sản xuất, sự tuân thủ quy trình của các thành viên trong nhóm, các thành viên luôn có sự chia sẻ thông tin và đã tự họ tổ chức những buổi trao đổi, rút kinh nghiệm ngay trên cánh đồng (field day). Là đơn vị phân phối, hệ thống siêu thị Big C đã đánh giá chất lượng sản phẩm của THT Bó Nhàng được cải thiện và đạt chất lượng tốt, điển hình là các sản phẩm cà chua, cải mèo, su su.


Thấy được tiềm năng cung ứng của THT, hệ thống Big C đã trợ giúp trong khâu thiết kế tem sản phẩm cho THT RAT Bó Nhàng. Hiện THT đã có tem dán cho 4 sản phẩm (cà chua, cải bắp, đậu co ve và su su) từ tháng 05 năm 2019.


Như vậy, bước đầu cho thấy nếu được hỗ trợ kết nối và có sự hướng dẫn thì nông dân là người dân tộc thiểu số ở vùng sâu, xa cũng có thể thực hiện cung ứng sản phẩm RAT tới kênh siêu thị tại thành phố lớn và từng bước giúp họ tham gia vào mạng lưới các đơn vị sản xuất và tiêu thụ RAT. Đồng thời qua đây cho thấy, sáng kiến của chương trình “sinh kế cộng đồng” được triển khai kết hợp với sự hỗ trợ của dự án và cán bộ địa phương sẽ giúp xây dựng được mô hình chuỗi giá trị thành công. Hy vọng trong tương lai, có nhiều đơn vi nhận được hỗ trợ từ chương trình.


Đồng thời qua 1 năm hoạt động, cùng tổng kết với nhóm, chúng tôi đã rút ra được một số bài học như sau:


+ Về tổ chức:


Khi có sự trợ giúp của chính quyền, cán bộ nông nghiệp địa phương và cán bộ khoa học thì hoạt động của người dân dễ mang lại thành công.


Khi hoạt động mang lại hiệu quả sẽ có tính thuyết phục cao và nông dân sẽ mong muốn tham gia, hoàn toàn tự nguyện, không cần vận động.


Dân tộc H’Mông có sự quyết tâm rất cao khi họ thấy được hiệu quả của hoạt động.


Hiệu quả của mô hình khuyến khích họ hăng hái tham gia các hoạt động tập huấn, học tập và chia sẻ kinh nghiệm.


+ Về sản xuất và tiêu thụ


Cần đa dạng hóa sản phẩm và đa dạng khách hàng.


Độ an toàn của sản phẩm và chất lượng sản phẩm là những yếu tố quan trọng giúp họ giữ được quan hệ với người mua bền vững.


Ngoài việc tập trung vào sản xuất và tiêu thụ, cần quan tâm hoạt động quảng bá và cần nghĩ đến xây dựng thương hiệu càng sớm càng tốt.


Qua đây, có thể thấy rằng khi các nhà phân phối “mở rộng vòng tay” thì hiệu quả hoạt động hỗ trợ rất lớn và kế sinh nhai của nhiều người được cải thiện, nhất là đối với các nhóm nông dân khó khăn, ở vùng sâu, vùng xa. Đồng thời việc sản xuất và cung ứng thực phẩm an toàn sẽ được thực hiện tại nhiều địa phương giúp cho việc khai thác lợi thế các sản phẩm đặc sản vùng miền được tốt hơn. Như vậy các hoạt động mang lại hiệu quả không chỉ về mặt kinh tế, xã hội, môi trường mà cả ở góc độ về văn hóa.


TS. Nguyễn Thị Tân Lộc


Nguồn: Viện Nghiên cứu Rau quả

 

 
Các tin tức khác [Quay về] 
 
     Giá mít tăng cao, nông dân Tiền Giang trồng ồ ạt, bất chấp khuyến cáo    (20/10/2019 | 105)
     Làm nông hữu cơ PGS bắt đầu sinh lợi    (18/10/2019 | 200)
     Toàn cảnh diễn đàn "Cùng nông dân đi chợ thế giới"    (14/10/2019 | 139)
     Chương trình OCOP tiếp sức cho đặc sản Nghệ An    (13/10/2019 | 247)
     Đổi mới mô hình tăng trưởng: Chìa khóa hội nhập FTA cho ngành nông nghiệp    (11/10/2019 | 264)


  :: TIN MỚI NHẤT
Chương trình làm việc của PGĐ Đào Thế Anh
Chương trình làm việc của PGĐ Phạm Văn Toản
Chương trình làm việc của GĐ Nguyễn Hồng Sơn
Giá mít tăng cao, nông dân Tiền Giang trồng ồ ạt, bất chấp khuyến cáo
Ngắm bí ngô khổng lồ ở Đà Lạt sẵn sàng cho lễ Halloween

  :: TIN ĐỌC NHIỀU NHẤT
Xuất khẩu nông sản sang Hoa Kỳ: Mở "cánh cửa" tới nhiều thị trường lớn
Tương lai của sinh học tổng hợp
Thành tựu đã đạt được
"Đệ nhất Hà thành - Xôi lúa Tương Mai"
Tiêu chuẩn kép của phụ nữ
 

Cơ quan chủ quản: Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.

Trang tin điện tử của Viện Khoa học Nông nghiệp Việt Nam.

Người chịu trách nhiệm chính: Giám đốc Nguyễn Hồng Sơn

Giấy phép số: 114/GP-BTTTT ngày 23/03/2007 Bộ Thông tin và Truyền thông.

Trụ sở: Thanh Trì - Hà Nội;  Điện thoại: 84.24.38615487;  Fax: 84.24.38613937.